{"id":81603,"date":"2026-03-07T22:25:39","date_gmt":"2026-03-07T20:25:39","guid":{"rendered":"https:\/\/koleo.com.ua\/?p=81603"},"modified":"2026-11-01T01:37:36","modified_gmt":"2026-10-31T23:37:36","slug":"wezel-sciana-dach-koleo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/koleo.com.ua\/pl\/wezel-sciana-dach-koleo\/","title":{"rendered":"W\u0119ze\u0142 '\u015bciana\u2013dach&#8217;"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<section style=\"line-height: 1.6; display: flex; flex-direction: column; gap: 1rem;\">\n<div>\n<h1 style=\"color: #000; text-align: start; transition: all 0.3s ease; font-size: 2rem;\">W\u0118ZE\u0141 '\u015aCIANA\u2013DACH&#8217;<\/h1>\n<h2 style=\"text-align: start; transition: all 0.3s ease; font-size: 1.6rem; color: #40bf40; margin-top: 8px;\">SZCZEG\u00d3\u0141OWY ROZBI\u00d3R ROZWI\u0104ZA\u0143 KONSTRUKCYJNYCH, TERMOTECHNIKI I SZCZELNO\u015aCI POWIETRZNEJ NA UKRAINIE<\/h2>\n<\/div>\n<div style=\"background-color: var(--koleo-green-50); padding: 15px; border-radius: 10px; transition: all 0.3s ease;\">\n<p>W\u0119ze\u0142 '\u015bciana\u2013dach&#8217; jest jednym z najkrytyczniejszych i najbardziej z\u0142o\u017conych element\u00f3w ka\u017cdego budynku. Jego prawid\u0142owe projektowanie oraz wykonanie bezpo\u015brednio wp\u0142ywaj\u0105 na integralno\u015b\u0107 strukturaln\u0105, efektywno\u015b\u0107 energetyczn\u0105, trwa\u0142o\u015b\u0107 oraz komfort mikroklimatu wewn\u0119trznego. Nieprawid\u0142owo skonstruowany lub zmontowany w\u0119ze\u0142 mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142em znacznych strat ciep\u0142a, kondensacji wilgoci, przeciek\u00f3w a nawet deformacji strukturalnych.<\/p>\n<p>W tym artykule przeprowadzimy szczeg\u00f3\u0142owy rozbi\u00f3r kluczowych aspekt\u00f3w w\u0119z\u0142a '\u015bciana\u2013dach&#8217;. Skoncentrujemy si\u0119 na rozwi\u0105zaniach konstrukcyjnych oraz w\u0119z\u0142ach mocowania, szczeg\u00f3lnie dla system\u00f3w drewnianych oraz CLT, uwzgl\u0119dniaj\u0105c specyfik\u0119 ukrai\u0144skich norm budowlanych. Zostan\u0105 g\u0142\u0119boko przeanalizowane charakterystyki termotechniczne w\u0119z\u0142a, w tym obliczenie warto\u015bci U\/R oraz metody usuni\u0119cia mostk\u00f3w termicznych. Szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 po\u015bwi\u0119cimy szczelno\u015bci powietrznej obudowy budynku oraz jej pomiarowi za wska\u017anikiem n50. Naszym celem jest dostarczenie eksperckiej wiedzy oraz praktycznych rekomendacji dla zapewnienia niezawodno\u015bci, efektywno\u015bci energetycznej oraz d\u0142ugotrwa\u0142ej eksploatacji budynk\u00f3w, odpowiadaj\u0105cych wsp\u00f3\u0142czesnym standardom budowlanym na Ukrainie.<\/p>\n<p>Dla zapewnienia integralno\u015bci rozwi\u0105za\u0144 architektonicznych oraz wytrzyma\u0142o\u015bci konstrukcji, wa\u017cne jest rozpatrywanie w\u0119z\u0142\u00f3w mocowania w kontek\u015bcie og\u00f3lnego projektu, w tym takich fundamentalnych aspekt\u00f3w, jak <a href=\"\/pl\/fundament-pod-klucz\/\">niezawodny fundament<\/a>, b\u0119d\u0105cy podstaw\u0105 ka\u017cdego budynku. Kompleksowe podej\u015bcie do projektowania oraz budowy pozwala unikn\u0105\u0107 typowych b\u0142\u0119d\u00f3w i zapewni\u0107 wysok\u0105 jako\u015b\u0107 wyniku ko\u0144cowego.<\/p>\n<\/div>\n<section style=\"margin-top: 20px; padding: 15px; border: 1px solid #66cc66; border-radius: 10px; transition: all 0.3s ease; background-color: var(--koleo-white);\">\n<h2 style=\"color: #000; transition: color 0.3s ease;\">WYMAGANIA OG\u00d3LNE WOBEC W\u0118Z\u0141A '\u015aCIANA\u2013DACH&#8217; I JEGO PRZEZNACZENIE FUNKCJONALNE<\/h2>\n<div>\n<p>W\u0119ze\u0142 '\u015bciana\u2013dach&#8217; jest interfejsem mi\u0119dzy wertykaln\u0105 konstrukcj\u0105 no\u015bn\u0105 a systemem pokrycia dachowego, wykonuj\u0105cym szereg krytycznie wa\u017cnych funkcji. Do jego g\u0142\u00f3wnych zada\u0144 nale\u017cy przekazanie obci\u0105\u017ce\u0144 od pokrycia (ci\u0119\u017car w\u0142asny, obci\u0105\u017cenia \u015bniegowe, wiatrowe) na \u015bciany oraz fundament. Zgodnie z \u0414\u0411\u041d \u0412.1.2-2:2006 'Obci\u0105\u017cenia i wp\u0142ywy&#8217;, te obci\u0105\u017cenia musz\u0105 by\u0107 obliczone z uwzgl\u0119dnieniem regionalnych danych klimatycznych. Ponadto ten w\u0119ze\u0142 formuje cz\u0119\u015b\u0107 obudowy termicznej oraz powietrznoszczelnej budynku, zapewniaj\u0105c ochron\u0119 od opad\u00f3w atmosferycznych, wiatru oraz niekontrolowanych strat ciep\u0142a. Musi on r\u00f3wnie\u017c efektywnie zarz\u0105dza\u0107 wymian\u0105 wilgoci, zapobiegaj\u0105c kondensacji wewn\u0105trz konstrukcji oraz zapewniaj\u0105c odprowadzenie nadmiernej wilgoci.<\/p>\n<p>Kluczowymi wymaganiami wobec w\u0119z\u0142a s\u0105 jego wytrzyma\u0142o\u015b\u0107 strukturalna, zdolno\u015b\u0107 termoizolacyjna (niska warto\u015b\u0107 U), wysoka szczelno\u015b\u0107 powietrzna (niski wska\u017anik n50), efektywna ochrona od wilgoci (hydroizolacja) oraz kontrola paroprzepuszczalno\u015bci (paroizolacja). Wsp\u00f3\u0142czesne standardy budowlane, takie jak \u0414\u0411\u041d \u0412.2.6-31:2021 'Izolacja termiczna budynk\u00f3w&#8217;, wymagaj\u0105 minimalnego oporu przenikania ciep\u0142a R (lub maksymalnego wsp\u00f3\u0142czynnika U) dla zewn\u0119trznych konstrukcji os\u0142onowych, w tym pokry\u0107 dachowych. Dla budynk\u00f3w mieszkalnych na Ukrainie, w zale\u017cno\u015bci od strefy klimatycznej, minimalne R dla pokry\u0107 dachowych waha si\u0119 od 4,95 do 6,05 m\u00b2\u00b7K\/W. Niewykonanie tych wymaga\u0144 prowadzi do zwi\u0119kszenia koszt\u00f3w eksploatacyjnych oraz zmniejszenia trwa\u0142o\u015bci budynku. Zatem zintegrowane podej\u015bcie do projektowania oraz wyboru materia\u0142\u00f3w dla tego w\u0119z\u0142a jest gwarancj\u0105 jako\u015bci oraz efektywno\u015bci budynku.<\/p>\n<p>Dla osi\u0105gni\u0119cia wysokich wska\u017anik\u00f3w efektywno\u015bci energetycznej oraz zgodno\u015bci ze wsp\u00f3\u0142czesnymi normami budowlanymi, deweloperzy coraz cz\u0119\u015bciej zwracaj\u0105 uwag\u0119 na innowacyjne technologie, takie jak <a href=\"\/pl\/budowa-paneli-clt\/\">panele CLT<\/a>, kt\u00f3re oferuj\u0105 wysok\u0105 precyzj\u0119 wykonania oraz doskona\u0142e w\u0142a\u015bciwo\u015bci termoizolacyjne. Integracja takich materia\u0142\u00f3w w w\u0119ze\u0142 '\u015bciana\u2013dach&#8217; wymaga specjalizowanej wiedzy oraz precyzyjnych oblicze\u0144, aby unikn\u0105\u0107 jakichkolwiek mostk\u00f3w termicznych czy narusze\u0144 szczelno\u015bci powietrznej.<\/p>\n<\/div>\n<\/section>\n<section style=\"margin-top: 20px; padding: 15px; border: 1px solid #66cc66; border-radius: 10px; transition: all 0.3s ease; background-color: var(--koleo-white);\">\n<h2 style=\"color: #000; transition: color 0.3s ease;\">ROZWI\u0104ZANIA KONSTRUKCYJNE W\u0118Z\u0141\u00d3W MOCOWANIA: OD MUR\u0141ATY DO CLT<\/h2>\n<div>\n<p>Wyb\u00f3r rozwi\u0105zania konstrukcyjnego dla w\u0119z\u0142a '\u015bciana\u2013dach&#8217; zale\u017cy od typu \u015bcian oraz pokrycia. W tradycyjnych budynkach drewnianych oraz kamiennych, kluczowym elementem jest mur\u0142ata \u2013 belka, uk\u0142adana po obwodzie g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci \u015bciany. S\u0142u\u017cy ona jako podpora dla systemu krokwiowego oraz r\u00f3wnomiernie rozdziela obci\u0105\u017cenia od pokrycia na \u015bciany no\u015bne. Mur\u0142ata zazwyczaj mocowana jest do \u015bciany kotwami lub drucianymi skr\u0119tkami, zak\u0142adanymi w murze lub wie\u0144cu \u017celbetowym. Dla zapewnienia trwa\u0142o\u015bci, mur\u0142ata obowi\u0105zkowo jest izolowana od \u015bciany kamiennej materia\u0142em hydroizolacyjnym, na przyk\u0142ad pap\u0105 lub specjaln\u0105 membran\u0105 bitumiczno-polimerow\u0105, aby zapobiec kapilarnemu podnoszeniu si\u0119 wilgoci.<\/p>\n<p>W budownictwie z drewna litego, szczeg\u00f3lnie przy zastosowaniu <a href=\"\/pl\/domy-z-drewna-klejonego-warstwowo\/\">konstrukcji z drewna klejonego<\/a>, rol\u0119 mur\u0142aty cz\u0119sto wykonuje g\u00f3rna korona \u015bciany. Po\u0142\u0105czenie krokwi z belk\u0105 mo\u017ce by\u0107 zrealizowane za pomoc\u0105 wr\u0119b\u00f3w, metalowych perforowanych mocowa\u0144 (k\u0105towniki, p\u0142ytki) lub ko\u0142k\u00f3w. Wa\u017cne jest zapewnienie sztywnego lub przegubowego po\u0142\u0105czenia zgodnie z obliczeniem statycznym. Dla dom\u00f3w szkieletowych, g\u00f3rna belka wi\u0105\u017c\u0105ca szkieletu s\u0142u\u017cy jako podpora dla krokwi, a mocowanie wykonywane jest za pomoc\u0105 gwo\u017adzi, wkr\u0119t\u00f3w oraz p\u0142ytek metalowych.<\/p>\n<p>Przy zastosowaniu paneli CLT (Cross-Laminated Timber) dla \u015bcian i dachu, w\u0119ze\u0142 '\u015bciana\u2013dach&#8217; nabywa innej konfiguracji. Tutaj panele dachu bezpo\u015brednio \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 z panelami \u015bcian. Mo\u017ce to by\u0107 zrealizowane za pomoc\u0105 k\u0105towych p\u0142ytek metalowych, ko\u0142k\u00f3w, wkr\u0119t\u00f3w lub mocowa\u0144 skrytych. Wa\u017cne jest zapewnienie precyzyjnego przylegania paneli dla zachowania szczelno\u015bci powietrznej oraz zapobiegania mostkom termicznym. Dzi\u0119ki wysokiej precyzji wykonania CLT, te w\u0119z\u0142y mog\u0105 by\u0107 zintegrowane z minimalnymi szczelinami, co u\u0142atwia dalsz\u0105 izolacj\u0119 oraz uszczelnienie. Obliczenie takich po\u0142\u0105cze\u0144 wykonywane jest zgodnie z Eurokodami (EN 1995-1-1 dla konstrukcji drewnianych), zapewniaj\u0105c niezb\u0119dn\u0105 wytrzyma\u0142o\u015b\u0107 oraz sztywno\u015b\u0107.<\/p>\n<\/div>\n<\/section>\n<section style=\"margin-top: 20px; padding: 15px; border: 1px solid #66cc66; border-radius: 10px; transition: all 0.3s ease; background-color: var(--koleo-white);\">\n<h2 style=\"color: #000; transition: color 0.3s ease;\">TERMOTECHNIKA W\u0118Z\u0141A '\u015aCIANA\u2013DACH&#8217;: OBLICZENIE WARTO\u015aCI U\/R I UNIKANIE MOSTK\u00d3W TERMICZNYCH<\/h2>\n<div>\n<p>Charakterystyki termotechniczne w\u0119z\u0142a '\u015bciana\u2013dach&#8217; s\u0105 determinuj\u0105ce dla og\u00f3lnej efektywno\u015bci energetycznej budynku. Wsp\u00f3\u0142czynnik przenikania ciep\u0142a U (W\/(m\u00b2\u00b7K)) lub jego odwrotna warto\u015b\u0107 \u2013 op\u00f3r przenikania ciep\u0142a R (m\u00b2\u00b7K\/W) \u2013 pokazuj\u0105, jak efektywnie konstrukcja przeciwstawia si\u0119 stratom ciep\u0142a. Dla w\u0119z\u0142a '\u015bciana\u2013dach&#8217; obliczenie warto\u015bci U jest komplikowane obecno\u015bci\u0105 niejednorodnych materia\u0142\u00f3w oraz cech geometrycznych, mog\u0105cych tworzy\u0107 tak zwane 'mostki termiczne&#8217; (thermal bridges). Mostki termiczne \u2013 to obszary konstrukcji ze zmniejszonym oporem termicznym, przez kt\u00f3re zachodzi intensywny odp\u0142yw ciep\u0142a. S\u0105 one jedn\u0105 z g\u0142\u00f3wnych przyczyn przekroczenia zu\u017cycia energii oraz ryzyka powstania skondensowanej wody oraz ple\u015bni.<\/p>\n<p>Zgodnie z \u0414\u0411\u041d \u0412.2.6-31:2021, dla budynk\u00f3w mieszkalnych w pierwszej strefie temperaturowej Ukrainy (obwody kijowski, charkowski, po\u0142tawski itp.), obliczeniowy op\u00f3r przenikania ciep\u0142a dla pokry\u0107 (dach\u00f3w) musi by\u0107 nie mniejszy ni\u017c 4,95 m\u00b2\u00b7K\/W. W drugiej strefie (odeski, cherso\u0144ski, zakarpacki) \u2013 4,05 m\u00b2\u00b7K\/W. Jednak przy projektowaniu budynk\u00f3w energoefektywnych, cz\u0119sto docelowe warto\u015bci R znacznie przekraczaj\u0105 minimalne normy, osi\u0105gaj\u0105c 6-8 m\u00b2\u00b7K\/W. Dla minimalizacji mostk\u00f3w termicznych w w\u0119\u017ale '\u015bciana\u2013dach&#8217; stosowane s\u0105 nast\u0119puj\u0105ce podej\u015bcia: nieprzerwano\u015b\u0107 obwodu termoizolacyjnego (izolacja musi \u015bci\u015ble przylega\u0107 i nie mie\u0107 przerw), zastosowanie dodatkowych wstawek izolacyjnych (na przyk\u0142ad XPS lub PIR) w miejscach mocowa\u0144, wyniesienie element\u00f3w no\u015bnych (takich jak mur\u0142ata) poza zewn\u0119trzny obw\u00f3d budynku lub ich ca\u0142kowite owini\u0119cie termoizolacj\u0105. Modelowanie BIM oraz specjalizowane oprogramowanie pozwalaj\u0105 wykona\u0107 dwu- lub tr\u00f3jwymiarowe obliczenie termotechniczne w\u0119z\u0142\u00f3w, okre\u015bli\u0107 liniowe wsp\u00f3\u0142czynniki przenikania ciep\u0142a \u03c8 (W\/(m\u00b7K)) oraz oceni\u0107 ryzyko kondensacji zgodnie z \u0414\u0421\u0422\u0423 \u0411 \u0412.2.6-189:2013 'Metody okre\u015blania wska\u017anik\u00f3w termofizycznych&#8217;.<\/p>\n<\/div>\n<\/section>\n<section style=\"margin-top: 20px; padding: 15px; border: 1px solid #66cc66; border-radius: 10px; transition: all 0.3s ease; background-color: var(--koleo-white);\">\n<h2 style=\"color: #000; transition: color 0.3s ease;\">SZCZELNO\u015a\u0106 POWIETRZNA OBUDOWY BUDYNKU: WARTO\u015a\u0106 N50 I METODY BADA\u0143 NA UKRAINIE<\/h2>\n<div>\n<p>Szczelno\u015b\u0107 powietrzna (lub hermetyczno\u015b\u0107) obudowy budynku jest krytycznie wa\u017cnym parametrem dla osi\u0105gni\u0119cia wysokiej efektywno\u015bci energetycznej oraz zapewnienia komfortowego mikroklimatu. Charakteryzuje si\u0119 ona wsp\u00f3\u0142czynnikiem wymiany powietrza n50, mierzonym metod\u0105 'Blower Door&#8217; (drzwi wentylatorowe) zgodnie z mi\u0119dzynarodowym standardem EN 13829 lub \u0414\u0421\u0422\u0423 EN 13829:2009 'Okre\u015blanie przepuszczalno\u015bci powietrznej budynk\u00f3w. Metoda wymuszonego nadmuchu i odsysania powietrza&#8217;. Ten wska\u017anik odzwierciedla krotno\u015b\u0107 obj\u0119to\u015bci powietrza, przechodz\u0105cego przez nieszczelno\u015bci konstrukcji os\u0142onowych budynku za godzin\u0119, przy r\u00f3\u017cnicy ci\u015bnienia w 50 Pa mi\u0119dzy \u015brodowiskiem wewn\u0119trznym i zewn\u0119trznym.<\/p>\n<p>Na Ukrainie, zgodnie z \u0414\u0411\u041d \u0412.2.6-31:2021, dla budynk\u00f3w klasy efektywno\u015bci energetycznej 'B&#8217; i wy\u017cszej, wsp\u00f3\u0142czynnik n50 nie powinien przekracza\u0107 3,0 h\u207b\u00b9. Dla budynk\u00f3w z rekuperacj\u0105 ciep\u0142a (mechanicznym systemem wentylacji) ten wska\u017anik jest jeszcze bardziej rygorystyczny \u2013 do 1,5 h\u207b\u00b9. Jednak dla budynk\u00f3w pasywnych oraz praktycznie zeroenergetycznych (ZEB), docelowa warto\u015b\u0107 n50 stanowi 0,6 h\u207b\u00b9. Niski n50 zapewnia kontrol\u0119 nad niepo\u017c\u0105danymi stratami ciep\u0142a przez infiltracj\u0119\/eksfiltracj\u0119 powietrza, zapobiega przewilgoceniu konstrukcji powietrzem wewn\u0119trznym, poprawia komfort akustyczny oraz efektywno\u015b\u0107 <a href=\"\/pl\/instalacje-techniczne\/system-wentylacji-w-domach-drewnianych\/\">systemu wentylacji<\/a>. W w\u0119\u017ale '\u015bciana\u2013dach&#8217;, osi\u0105gni\u0119cie wysokiej szczelno\u015bci powietrznej wymaga nieprzerwanej warstwy folii lub membrany paroizolacyjnej, uszczelnienia wszystkich styk\u00f3w, otwor\u00f3w na instalacje oraz miejsc przylegania. Zastosowanie specjalnych uszczelniaczy, ta\u015bm uszczelniaj\u0105cych (na przyk\u0142ad PSUL) oraz pianki monta\u017cowej o niskim wsp\u00f3\u0142czynniku przewodno\u015bci cieplnej jest obowi\u0105zkowe. Szczeg\u00f3lnie wa\u017cne jest kontrolowanie jako\u015bci wykonania na etapie monta\u017cu, poniewa\u017c jakiekolwiek niewielkie rozerwanie czy nieszczelno\u015b\u0107 mo\u017ce istotnie pogorszy\u0107 wska\u017anik n50.<\/p>\n<\/div>\n<\/section>\n<section style=\"margin-top: 20px; padding: 15px; border: 1px solid #66cc66; border-radius: 10px; transition: all 0.3s ease; background-color: var(--koleo-white);\">\n<h2 style=\"color: #000; transition: color 0.3s ease;\">HYDRO- I PAROIZOLACJA W W\u0118\u0179LE '\u015aCIANA\u2013DACH&#8217;: ZASADY I MATERIA\u0141Y<\/h2>\n<div>\n<p>Efektywna hydro- oraz paroizolacja w w\u0119\u017ale '\u015bciana\u2013dach&#8217; jest fundamentalna dla ochrony konstrukcji budowlanych od destrukcyjnego wp\u0142ywu wilgoci. Hydroizolacja ma za zadanie chroni\u0107 od wilgoci zewn\u0119trznej (deszcz, \u015bnieg, topnienie lodu), natomiast paroizolacja zapobiega przenikaniu pary wodnej z pomieszcze\u0144 wewn\u0119trznych w g\u0142\u0105b \u015bciany oraz pakietu dachowego, gdzie mo\u017ce si\u0119 ona kondensowa\u0107, zmniejszaj\u0105c efektywno\u015b\u0107 izolacji oraz sprzyjaj\u0105c rozwojowi ple\u015bni. Zasada 'oddychaj\u0105cej&#8217; \u015bciany i pokrycia \u2013 to umieszczenie warstwy paroizolacyjnej ze strony wewn\u0119trznej (bli\u017cej ciep\u0142ego pomieszczenia) oraz membrany hydroizolacyjnej (wiatrowilgocioochronnej) ze strony zewn\u0119trznej (nad izolacj\u0105), kt\u00f3ra ma wysok\u0105 paroprzepuszczalno\u015b\u0107 (warto\u015b\u0107 Sd &lt; 0,3 m) oraz nisk\u0105 wodoprzepuszczalno\u015b\u0107. Pozwala to wilgoci, kt\u00f3ra przypadkowo trafi\u0142a do izolacji, wychodzi\u0107 na zewn\u0105trz.<\/p>\n<p>Do hydroizolacji w w\u0119\u017ale '\u015bciana\u2013dach&#8217; stosowane s\u0105 wsp\u00f3\u0142czesne membrany: membrany superdyfuzyjne (dla pokry\u0107 sko\u015bnych), membrany PVC, membrany EPDM (dla pokry\u0107 p\u0142askich). Musz\u0105 mie\u0107 wysok\u0105 odporno\u015b\u0107 na promieniowanie UV oraz uszkodzenia mechaniczne. Paroizolacja zazwyczaj wykonywana jest z folii polietylenowych lub polipropylenowych o r\u00f3\u017cnej warto\u015bci Sd (od 20 m do 100 m), odpowiadaj\u0105cej stopniowi paroszczelno\u015bci. Wa\u017cne jest zapewnienie nieprzerwano\u015bci oraz hermetyczno\u015bci tych warstw. Wszystkie zak\u0142adki folii i membran, a tak\u017ce miejsca przylegania do \u015bcian, komin\u00f3w, wylot\u00f3w wentylacyjnych musz\u0105 by\u0107 sklejone specjalnymi ta\u015bmami (jedno- lub dwustronnymi) oraz uszczelniaczami. Na przyk\u0142ad, do uszczelnienia miejsc przylegania paroizolacji do \u015bcian stosowane s\u0105 uszczelniacze butylokauczukowe lub akrylowe, zachowuj\u0105ce elastyczno\u015b\u0107 przez d\u0142ugi czas. Przestrzeganie technologii uk\u0142adania oraz stosowanie certyfikowanych materia\u0142\u00f3w jest gwarancj\u0105 braku problem\u00f3w z wilgoci\u0105 w przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n<\/div>\n<\/section>\n<section style=\"margin-top: 20px; padding: 15px; border: 1px solid #66cc66; border-radius: 10px; transition: all 0.3s ease; background-color: var(--koleo-white);\">\n<h2 style=\"color: #000; transition: color 0.3s ease;\">SZCZEG\u00d3\u0141OWY ROZBI\u00d3R TYPOWYCH W\u0118Z\u0141\u00d3W: DOM SZKIELETOWY I KONSTRUKCJE CLT W WARUNKACH UKRAINY<\/h2>\n<div>\n<p>Rozpatrzmy bardziej szczeg\u00f3\u0142owo typowe w\u0119z\u0142y '\u015bciana\u2013dach&#8217; dla domu szkieletowego oraz domu z paneli CLT, przystosowane do warunk\u00f3w klimatycznych oraz norm budowlanych Ukrainy. W budownictwie szkieletowym, w\u0119ze\u0142 '\u015bciana\u2013dach&#8217; zaczyna si\u0119 od g\u00f3rnej belki wi\u0105\u017c\u0105cej \u015bciany. Na niej opieraj\u0105 si\u0119 krokwie. Mi\u0119dzy belk\u0105 wi\u0105\u017c\u0105c\u0105 i krokwiami uk\u0142adana jest membrana wiatrowilgocioochronna, kt\u00f3ra musi by\u0107 wyprowadzona na zewn\u0119trzn\u0105 stron\u0119 \u015bciany. Izolacja, zazwyczaj z we\u0142ny mineralnej, uk\u0142adana jest \u015bci\u015ble mi\u0119dzy krokwiami oraz stojakami \u015bciany, tworz\u0105c nieprzerwan\u0105 warstw\u0119 termoizolacyjn\u0105. Ze strony wewn\u0119trznej nak\u0142adana jest folia paroizolacyjna, kt\u00f3ra jest hermetycznie sklejana na wszystkich stykach, szczeg\u00f3lnie w miejscach przylegania do g\u00f3rnej belki wi\u0105\u017c\u0105cej oraz stropu. Wszystkie styki folii z elementami \u015bcian (belk\u0105 wi\u0105\u017c\u0105c\u0105) s\u0105 r\u00f3wnie\u017c sklejane specjalnymi ta\u015bmami lub uszczelniaczami dla zapewnienia odpowiedniej szczelno\u015bci powietrznej (n50).<\/p>\n<p>Dla konstrukcji CLT, gdzie \u015bciany oraz dach wykonane s\u0105 z masywnych paneli drewnianych, w\u0119ze\u0142 '\u015bciana\u2013dach&#8217; wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 swoj\u0105 prostot\u0105 oraz wysok\u0105 precyzj\u0105. Zazwyczaj panele dachu bezpo\u015brednio opieraj\u0105 si\u0119 na g\u00f3rnych panelach \u015bcian. Po\u0142\u0105czenie realizowane jest za pomoc\u0105 k\u0105townik\u00f3w metalowych, p\u0142ytek lub skrytych po\u0142\u0105cze\u0144 \u015brubowych, zapewniaj\u0105cych monolityczno\u015b\u0107 konstrukcji. Poniewa\u017c same panele CLT maj\u0105 wysok\u0105 szczelno\u015b\u0107 powietrzn\u0105, g\u0142\u00f3wna uwaga po\u015bwi\u0119cana jest uszczelnieniu styk\u00f3w mi\u0119dzy panelami dachu oraz \u015bcian. Osi\u0105ga si\u0119 to za pomoc\u0105 ta\u015bm uszczelniaj\u0105cych, naklejanych na styki przed monta\u017cem nast\u0119pnego panelu, lub zewn\u0119trznych ta\u015bm uszczelniaj\u0105cych oraz uszczelniaczy po monta\u017cu. Termoizolacja dla konstrukcji CLT zazwyczaj montowana jest po zewn\u0119trznej stronie paneli (tak dla \u015bcian, jak i dla dachu), tworz\u0105c nieprzerwany obw\u00f3d termiczny bez przerw. Pozwala to unikn\u0105\u0107 mostk\u00f3w termicznych w miejscach po\u0142\u0105czenia, co potwierdzane jest obliczeniami termotechnicznymi zgodnie z \u0414\u0421\u0422\u0423 \u0411 \u0412.2.6-189:2013 oraz mi\u0119dzynarodowymi standardami ISO 10211.<\/p>\n<p>Przy projektowaniu <a href=\"\/pl\/projekt-domu-drewnianego\/\">projekt\u00f3w dom\u00f3w<\/a> z CLT lub technologii szkieletowych, uszczeg\u00f3\u0142owienie ka\u017cdego w\u0119z\u0142a, w tym '\u015bciana\u2013dach&#8217;, jest krytycznie wa\u017cne dla zapewnienia efektywno\u015bci energetycznej oraz integralno\u015bci strukturalnej. Zastosowanie zaawansowanych metod projektowania, takich jak BIM, pozwala wizualizowa\u0107 oraz analizowa\u0107 te w\u0119z\u0142y, oblicza\u0107 pola temperaturowe oraz optymalizowa\u0107 materia\u0142y dla osi\u0105gni\u0119cia maksymalnej wydajno\u015bci. Jest to podstawa dla budowy niezawodnych i trwa\u0142ych budowli, odpowiadaj\u0105cych wsp\u00f3\u0142czesnym standardom europejskim oraz narodowym.<\/p>\n<\/div>\n<\/section>\n<section style=\"margin-top: 20px; padding: 15px; border: 1px solid #66cc66; border-radius: 10px; transition: all 0.3s ease; background-color: var(--koleo-white);\">\n<h2 style=\"color: #000; transition: color 0.3s ease;\">TYPOWE B\u0141\u0118DY I ICH UNIKANIE PRZY PROJEKTOWANIU I MONTA\u017bU W\u0118Z\u0141A '\u015aCIANA\u2013DACH&#8217; NA UKRAINIE<\/h2>\n<div>\n<p>Nawet przy skrupulatnym projektowaniu, b\u0142\u0119dy w w\u0119\u017ale '\u015bciana\u2013dach&#8217; mog\u0105 powsta\u0107, je\u015bli nie przestrzega\u0107 technologii monta\u017cu oraz nie kontrolowa\u0107 jako\u015bci prac. Jednym z najpowszechniejszych b\u0142\u0119d\u00f3w jest naruszenie nieprzerwano\u015bci obwodu termoizolacyjnego. Przerwy w izolacji, niedostateczne przekrycie element\u00f3w lub zastosowanie izolacji o niskich wska\u017anikach termotechnicznych prowadz\u0105 do powstania znacznych mostk\u00f3w termicznych. To nie tylko zwi\u0119ksza straty ciep\u0142a, ale mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c wywo\u0142a\u0107 zmniejszenie temperatury powierzchni wewn\u0119trznych do punktu rosy, co jest przyczyn\u0105 powstania skondensowanej wody oraz ple\u015bni. Dla unikni\u0119cia tego konieczne jest stosowanie monolitycznych warstw izolacji lub wielowarstwowych system\u00f3w z przekryciem styk\u00f3w, a tak\u017ce przeprowadzanie badania termowizyjnego po monta\u017cu.<\/p>\n<p>Innym krytycznym b\u0142\u0119dem jest naruszenie szczelno\u015bci powietrznej. Nieszczelne styki folii paroizolacyjnej, nieprawid\u0142owo sklejone zak\u0142adki, niska jako\u015b\u0107 uszczelnienia otwor\u00f3w na instalacje lub miejsc przylegania do \u015bcian prowadz\u0105 do niekontrolowanej infiltracji powietrza. To nie tylko zmniejsza efektywno\u015b\u0107 energetyczn\u0105 (zwi\u0119kszaj\u0105c n50), ale mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c spowodowa\u0107 przenikanie pary wodnej z pomieszczenia w g\u0142\u0105b konstrukcji, gdzie si\u0119 kondensuje, niszcz\u0105c elementy drewniane oraz izolacj\u0119. Dla zapobie\u017cenia temu nale\u017cy stosowa\u0107 certyfikowane materia\u0142y paroizolacyjne, specjalne ta\u015bmy uszczelniaj\u0105ce oraz uszczelniacze, a tak\u017ce przeprowadza\u0107 testowanie szczelno\u015bci powietrznej metod\u0105 'Blower Door&#8217; na etapie gotowo\u015bci obwodu termicznego budynku.<\/p>\n<p>Tak\u017ce cz\u0119sto spotykane s\u0105 b\u0142\u0119dy w hydroizolacji: niedostateczny zak\u0142ad membran, nieszczelne przylegania do powierzchni wertykalnych, uszkodzenie membrany podczas monta\u017cu. Prowadzi to do przeciek\u00f3w, zawilgocenia izolacji oraz dalszego zniszczenia konstrukcji. Zapobiec temu mo\u017cna, przestrzegaj\u0105c instrukcji producent\u00f3w materia\u0142\u00f3w hydroizolacyjnych, wykonuj\u0105c skrupulatn\u0105 kontrol\u0119 jako\u015bci monta\u017cu, szczeg\u00f3lnie w trudnych miejscach, oraz wybieraj\u0105c materia\u0142y o wysokiej odporno\u015bci na uszkodzenia mechaniczne oraz promieniowanie UV. Wszystkie te aspekty podkre\u015blaj\u0105 konieczno\u015b\u0107 profesjonalnego nadzoru nad pracami budowlanymi, w szczeg\u00f3lno\u015bci zgodnie z wymaganiami \u0414\u0411\u041d \u0410.3.1-5:2016 'Organizacja produkcji budowlanej&#8217;.<\/p>\n<\/div>\n<\/section>\n<section style=\"margin-top: 30px;\">\n<h2 style=\"color: #40bf40; transition: all 0.3s ease;\">FAQ<\/h2>\n<details style=\"margin-bottom: 10px; padding: 10px; border: 1px solid var(--koleo-green-100); border-radius: 8px; transition: all 0.3s ease; background-color: var(--koleo-green-50);\">\n<summary style=\"cursor: pointer; font-weight: bold; transition: color 0.3s ease;\">Czemu w\u0119ze\u0142 '\u015bciana\u2013dach&#8217; jest uwa\u017cany za najbardziej z\u0142o\u017cony w budownictwie?<\/summary>\n<div>W\u0119ze\u0142 '\u015bciana\u2013dach&#8217; jest przeci\u0119ciem kilku warstw funkcjonalnych (no\u015bnej, termoizolacyjnej, hydroizolacyjnej, paroizolacyjnej), wymagaj\u0105cym bezb\u0142\u0119dnej koordynacji oraz uszczelnienia. Jest on sk\u0142onny do powstawania mostk\u00f3w termicznych i jest zon\u0105 zwi\u0119kszonego ryzyka dla przenikania wilgoci oraz niekontrolowanej infiltracji powietrza.<\/div>\n<\/details>\n<details style=\"margin-bottom: 10px; padding: 10px; border: 1px solid var(--koleo-green-100); border-radius: 8px; transition: all 0.3s ease; background-color: var(--koleo-green-50);\">\n<summary style=\"cursor: pointer; font-weight: bold; transition: color 0.3s ease;\">Jakie znaczenie ma wsp\u00f3\u0142czynnik U dla efektywno\u015bci energetycznej w\u0119z\u0142a '\u015bciana\u2013dach&#8217;?<\/summary>\n<div>Wsp\u00f3\u0142czynnik U (przenikania ciep\u0142a) pokazuje, ile ciep\u0142a przechodzi przez 1 m\u00b2 konstrukcji przy r\u00f3\u017cnicy temperatur w 1 K. Czym ni\u017csza warto\u015b\u0107 U, tym lepsze w\u0142a\u015bciwo\u015bci termoizolacyjne w\u0119z\u0142a, co bezpo\u015brednio wp\u0142ywa na zmniejszenie strat ciep\u0142a oraz koszt\u00f3w eksploatacyjnych na ogrzewanie. Na Ukrainie normy \u0414\u0411\u041d wymagaj\u0105 okre\u015blonych minimalnych warto\u015bci U dla pokry\u0107 dachowych.<\/div>\n<\/details>\n<details style=\"margin-bottom: 10px; padding: 10px; border: 1px solid var(--koleo-green-100); border-radius: 8px; transition: all 0.3s ease; background-color: var(--koleo-green-50);\">\n<summary style=\"cursor: pointer; font-weight: bold; transition: color 0.3s ease;\">Co to jest wska\u017anik n50 i jak jest mierzony?<\/summary>\n<div>Wska\u017anik n50 charakteryzuje szczelno\u015b\u0107 powietrzn\u0105 budynku \u2013 krotno\u015b\u0107 obj\u0119to\u015bci powietrza, przechodz\u0105cego przez nieszczelno\u015bci za godzin\u0119 przy r\u00f3\u017cnicy ci\u015bnienia w 50 Pa. Mierzony jest on metod\u0105 'Blower Door&#8217;, przewiduj\u0105c\u0105 stworzenie r\u00f3\u017cnicy ci\u015bnienia w budynku oraz pomiar obj\u0119to\u015bci powietrza, niezb\u0119dnego do jej utrzymania. Niski n50 jest krytyczny dla efektywno\u015bci energetycznej oraz zapobiegania kondensacji.<\/div>\n<\/details>\n<details style=\"margin-bottom: 10px; padding: 10px; border: 1px solid var(--koleo-green-100); border-radius: 8px; transition: all 0.3s ease; background-color: var(--koleo-green-50);\">\n<summary style=\"cursor: pointer; font-weight: bold; transition: color 0.3s ease;\">Jakie s\u0105 g\u0142\u00f3wne ryzyka zwi\u0105zane z nisk\u0105 jako\u015bci\u0105 wykonania paroizolacji w w\u0119\u017ale '\u015bciana\u2013dach&#8217;?<\/summary>\n<div>Niska jako\u015b\u0107 paroizolacji pozwala parze wodnej z pomieszcze\u0144 przenika\u0107 do warstwy termoizolacyjnej, gdzie kondensuje si\u0119 ona przy zetkni\u0119ciu z ch\u0142odn\u0105 powierzchni\u0105. Prowadzi to do zawilgocenia izolacji, zmniejszenia jej efektywno\u015bci, zniszczenia konstrukcji drewnianych oraz rozwoju ple\u015bni.<\/div>\n<\/details>\n<details style=\"margin-bottom: 10px; padding: 10px; border: 1px solid var(--koleo-green-100); border-radius: 8px; transition: all 0.3s ease; background-color: var(--koleo-green-50);\">\n<summary style=\"cursor: pointer; font-weight: bold; transition: color 0.3s ease;\">Czy mo\u017cna ca\u0142kowicie unikn\u0105\u0107 mostk\u00f3w termicznych w w\u0119\u017ale '\u015bciana\u2013dach&#8217;?<\/summary>\n<div>Ca\u0142kowicie unikn\u0105\u0107 mostk\u00f3w termicznych w z\u0142o\u017conych w\u0119z\u0142ach jest praktycznie niemo\u017cliwe, ale ich wp\u0142yw mo\u017cna zminimalizowa\u0107 do nieznacznych warto\u015bci. Osi\u0105ga si\u0119 to dzi\u0119ki nieprzerwanemu obwodowi termoizolacyjnemu, zastosowaniu dodatkowych wstawek izolacyjnych, specjalnych mocowa\u0144 oraz skrupulatnemu projektowaniu z zastosowaniem oblicze\u0144 termotechnicznych i modelowania BIM.<\/div>\n<\/details>\n<details style=\"margin-bottom: 10px; padding: 10px; border: 1px solid var(--koleo-green-100); border-radius: 8px; transition: all 0.3s ease; background-color: var(--koleo-green-50);\">\n<summary style=\"cursor: pointer; font-weight: bold; transition: color 0.3s ease;\">Jakie normy reguluj\u0105 termotechnik\u0119 oraz szczelno\u015b\u0107 powietrzn\u0105 w w\u0119\u017ale '\u015bciana\u2013dach&#8217; na Ukrainie?<\/summary>\n<div>G\u0142\u00f3wnymi dokumentami normatywnymi na Ukrainie s\u0105 \u0414\u0411\u041d \u0412.2.6-31:2021 'Izolacja termiczna budynk\u00f3w&#8217;, kt\u00f3ry ustanawia wymagania wobec oporu przenikania ciep\u0142a (warto\u015bci R\/U) oraz szczelno\u015bci powietrznej (n50). Stosowane s\u0105 r\u00f3wnie\u017c \u0414\u0421\u0422\u0423 EN 13829:2009 do pomiaru n50 oraz \u0414\u0421\u0422\u0423 \u0411 \u0412.2.6-189:2013 do oblicze\u0144 termotechnicznych.<\/div>\n<\/details>\n<\/section>\n<section style=\"margin-top: 30px;\">\n<h2 style=\"color: #40bf40; transition: all 0.3s ease;\">Glossary<\/h2>\n<ul style=\"list-style: none; padding-left: 0;\">\n<li style=\"margin-bottom: 10px; padding: 10px; border: 1px solid var(--koleo-green-100); border-radius: 8px; background-color: var(--koleo-green-50); transition: all 0.3s ease;\">          <strong style=\"color: #000;\">Warto\u015b\u0107 U (wsp\u00f3\u0142czynnik przenikania ciep\u0142a):<\/strong> Wielko\u015b\u0107, charakteryzuj\u0105ca w\u0142a\u015bciwo\u015bci termoizolacyjne konstrukcji os\u0142onowej. Mierzona w W\/(m\u00b2\u00b7K) i pokazuje ilo\u015b\u0107 ciep\u0142a, przechodz\u0105cego przez jednostk\u0119 powierzchni konstrukcji w jednostce czasu przy r\u00f3\u017cnicy temperatur w 1 Kelwin. Czym mniejsza warto\u015b\u0107 U, tym lepsza izolacja termiczna.<\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 10px; padding: 10px; border: 1px solid var(--koleo-green-100); border-radius: 8px; background-color: var(--koleo-green-50); transition: all 0.3s ease;\">          <strong style=\"color: #000;\">n50 (wsp\u00f3\u0142czynnik wymiany powietrza):<\/strong> Wska\u017anik szczelno\u015bci powietrznej budynku, mierzony metod\u0105 'Blower Door&#8217; przy r\u00f3\u017cnicy ci\u015bnienia w 50 Pa. Wyra\u017cany w h\u207b\u00b9 i wskazuje, ile razy na godzin\u0119 zmienia si\u0119 ca\u0142a obj\u0119to\u015b\u0107 powietrza w budynku przez nieszczelno\u015bci. Niska warto\u015b\u0107 n50 (na przyk\u0142ad 0,6 h\u207b\u00b9) jest oznak\u0105 wysokiej efektywno\u015bci energetycznej.<\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 10px; padding: 10px; border: 1px solid var(--koleo-green-100); border-radius: 8px; background-color: var(--koleo-green-50); transition: all 0.3s ease;\">          <strong style=\"color: #000;\">Mur\u0142ata:<\/strong> Dolna belka podporowa systemu krokwiowego, uk\u0142adana po obwodzie g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci \u015bcian no\u015bnych (zazwyczaj kamiennych lub ceglanych). Przeznaczona do r\u00f3wnomiernego rozdzia\u0142u obci\u0105\u017ce\u0144 od pokrycia na \u015bciany oraz mocowania krokwi.<\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 10px; padding: 10px; border: 1px solid var(--koleo-green-100); border-radius: 8px; background-color: var(--koleo-green-50); transition: all 0.3s ease;\">          <strong style=\"color: #000;\">Mostek termiczny:<\/strong> Obszar konstrukcji os\u0142onowej, maj\u0105cy znacznie mniejszy op\u00f3r przenikania ciep\u0142a w por\u00f3wnaniu z przyleg\u0142ymi obszarami. Przez mostki termiczne zachodzi intensywny odp\u0142yw ciep\u0142a, co prowadzi do zwi\u0119kszonych strat ciep\u0142a, zmniejszenia temperatury powierzchni wewn\u0119trznej oraz ryzyka kondensacji.<\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 10px; padding: 10px; border: 1px solid var(--koleo-green-100); border-radius: 8px; background-color: var(--koleo-green-50); transition: all 0.3s ease;\">          <strong style=\"color: #000;\">CLT (Cross-Laminated Timber):<\/strong> Drewno krzy\u017cowo-klejone \u2013 wielowarstwowe panele, wytwarzane poprzez klejenie perpendykularnie zorientowanych warstw lameli drewnianych. Stosowane jako elementy no\u015bne \u015bcian, strop\u00f3w oraz pokry\u0107 dachowych, wyr\u00f3\u017cniaj\u0105 si\u0119 wysok\u0105 wytrzyma\u0142o\u015bci\u0105, stabilno\u015bci\u0105 oraz precyzj\u0105 wykonania.<\/li>\n<\/ul>\n<\/section>\n<\/section>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; W\u0118ZE\u0141 '\u015aCIANA\u2013DACH&#8217; SZCZEG\u00d3\u0141OWY ROZBI\u00d3R ROZWI\u0104ZA\u0143 KONSTRUKCYJNYCH, TERMOTECHNIKI I SZCZELNO\u015aCI POWIETRZNEJ NA UKRAINIE W\u0119ze\u0142 '\u015bciana\u2013dach&#8217; jest jednym z najkrytyczniejszych i najbardziej z\u0142o\u017conych element\u00f3w ka\u017cdego budynku. Jego prawid\u0142owe projektowanie oraz wykonanie bezpo\u015brednio wp\u0142ywaj\u0105 na integralno\u015b\u0107 strukturaln\u0105, efektywno\u015b\u0107 energetyczn\u0105, trwa\u0142o\u015b\u0107 oraz komfort mikroklimatu wewn\u0119trznego. Nieprawid\u0142owo skonstruowany lub zmontowany w\u0119ze\u0142 mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142em znacznych strat ciep\u0142a, kondensacji [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":69792,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"default","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"set","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[214],"tags":[198],"class_list":["post-81603","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-214","tag-content_uploader"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/koleo.com.ua\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/81603","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/koleo.com.ua\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/koleo.com.ua\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/koleo.com.ua\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/koleo.com.ua\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=81603"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/koleo.com.ua\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/81603\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":81605,"href":"https:\/\/koleo.com.ua\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/81603\/revisions\/81605"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/koleo.com.ua\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/69792"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/koleo.com.ua\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=81603"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/koleo.com.ua\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=81603"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/koleo.com.ua\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=81603"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}