{"id":81365,"date":"2026-01-18T13:23:16","date_gmt":"2026-01-18T11:23:16","guid":{"rendered":"https:\/\/koleo.com.ua\/?p=81365"},"modified":"2026-10-31T02:10:57","modified_gmt":"2026-10-31T00:10:57","slug":"kontrola-punktu-rosy-w-domach-clt","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/koleo.com.ua\/pl\/kontrola-punktu-rosy-w-domach-clt\/","title":{"rendered":"Kontrola punktu rosy w domach CLT"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<section style=\"line-height: 1.6; display: flex; flex-direction: column; gap: 1rem;\"><script type=\"application\/ld+json\">        {'\u0420\u0430pplications\/ld+json':{'@context':'https:\/\/schema.org','@type':'Article','headline':'Kontrola punktu rosy w domach CLT: od w\u0119z\u0142\u00f3w mocowania do powietrzoszczelno\u015bci wed\u0142ug europejskich standard\u00f3w','image':['https:\/\/koleo.com.ua\/images\/clt-house-dew-point.jpg','https:\/\/koleo.com.ua\/images\/clt-joints-detail.jpg','https:\/\/koleo.com.ua\/images\/blower-door-test.jpg'],'datePublished':'2023-10-27T08:00:00+08:00','dateModified':'2023-10-27T09:20:00+08:00','author':{'@type':'Person','name':'Technical Content Architect'},'publisher':{'@type':'Organization','name':'Koleo','logo':{'@type':'ImageObject','url':'https:\/\/koleo.com.ua\/images\/logo.png'}},'description':'Szczeg\u00f3\u0142owa analiza kontroli punktu rosy w konstrukcjach CLT. Fokus na w\u0119z\u0142ach mocowania, powietrzoszczelno\u015bci (n50) oraz niemieckich normach budowlanych.'}}      <\/script><\/p>\n<div>\n<h1 style=\"color: #000; text-align: start; transition: all 0.3s ease; font-size: 2rem;\">KONTROLA PUNKTU ROSY W DOMACH CLT<\/h1>\n<h2 style=\"text-align: start; transition: all 0.3s ease; font-size: 1.6rem; color: #40bf40; margin-top: 8px;\">OD W\u0118Z\u0141\u00d3W MOCOWANIA DO POWIETRZOSZCZELNO\u015aCI WED\u0141UG EUROPEJSKICH STANDARD\u00d3W<\/h2>\n<\/div>\n<div style=\"background-color: var(--koleo-green-50); padding: 15px; border-radius: 10px; transition: all 0.3s ease;\">\n<p>Kontrola punktu rosy jest jednym z krytycznych aspekt\u00f3w zapewnienia trwa\u0142o\u015bci i niezawodno\u015bci eksploatacyjnej wsp\u00f3\u0142czesnych budynk\u00f3w. Niedocenianie tego zjawiska fizycznego prowadzi do nieodwracalnych zniszcze\u0144 konstrukcji budowlanych, zmniejszenia w\u0142a\u015bciwo\u015bci izolacyjnych materia\u0142\u00f3w, a tak\u017ce powstania niekorzystnego mikroklimatu w pomieszczeniach. W tym artykule skoncentrujemy si\u0119 na wysokotechnologicznych konstrukcjach z drewna klejonego krzy\u017cowo (CLT\/SLT), rozwa\u017caj\u0105c ich specyfik\u0119 z punktu widzenia zarz\u0105dzania wilgoci\u0105. Szczeg\u00f3\u0142owo przeanalizujemy kluczowe czynniki, wp\u0142ywaj\u0105ce na kondensacj\u0119, takie jak charakterystyki cieplno-techniczne, powietrzoszczelno\u015b\u0107 (n50), a tak\u017ce specyfik\u0119 projektowania krytycznych w\u0119z\u0142\u00f3w mocowania. Szczeg\u00f3lna uwaga zostanie po\u015bwi\u0119cona standardom i praktykom, powszechnym w Niemczech, jako przyk\u0142adowi zaawansowanej kultury budowlanej. Dowiesz si\u0119, jak zintegrowane podej\u015bcie do projektowania i monta\u017cu pozwala minimalizowa\u0107 ryzyka kondensacji i zapewni\u0107 optymaln\u0105 wilgotno\u015b\u0107 wewn\u0105trz budynk\u00f3w, co, w konsekwencji, zwi\u0119ksza ich efektywno\u015b\u0107 energetyczn\u0105 i zmniejsza koszty ogrzewania i klimatyzacji. Zrozumienie tych zasad jest fundamentalne dla ka\u017cdego, kto d\u0105\u017cy do stworzenia trwa\u0142ego, zdrowego i efektywnego mieszkania.<\/p>\n<p>Ten materia\u0142 zaproponuje szczeg\u00f3\u0142ow\u0105 analiz\u0119 kluczowych aspekt\u00f3w kontroli punktu rosy, bazuj\u0105c\u0105 na nast\u0119puj\u0105cych osiach: technologie CLT\/SLT, specyfika w\u0119z\u0142\u00f3w mocowania, znaczenie powietrzoszczelno\u015bci (n50), a tak\u017ce praktyczne rekomendacje i audyt zgodno\u015bci z niemieckimi normami.<\/p>\n<\/div>\n<section style=\"margin-top: 20px; padding: 15px; border: 1px solid #66cc66; border-radius: 10px; transition: all 0.3s ease; background-color: var(--koleo-white);\">\n<h2 style=\"color: #000; transition: color 0.3s ease;\">FENOMEN PUNKTU ROSY: PODSTAWOWE ZASADY I JEGO WP\u0141YW NA KONSTRUKCJE CLT<\/h2>\n<div>\n<p>Punkt rosy \u2013 to temperatura, przy kt\u00f3rej powietrze staje si\u0119 nasycone par\u0105 wodn\u0105 i zaczyna si\u0119 proces jej kondensacji. W budownictwie zjawisko to nabiera szczeg\u00f3lnej aktualno\u015bci, poniewa\u017c powietrze wewn\u0119trzne o wysokiej wilgotno\u015bci wzgl\u0119dnej kontaktuje si\u0119 z ch\u0142odnymi powierzchniami konstrukcji obudowy. Je\u015bli temperatura powierzchni wewn\u0119trznej lub, co znacznie bardziej niebezpieczne, temperatura w g\u0142\u0119bi 'pakietu&#8217; \u015bciennego czy dachowego spada poni\u017cej punktu rosy dla aktualnego stanu powietrza, powstaje wilgo\u0107 w postaci p\u0142ynnej. Prowadzi to do zawilgocenia materia\u0142\u00f3w izolacji termicznej, zmniejszenia ich oporu termicznego, rozwoju ple\u015bni i grzyb\u00f3w, a tak\u017ce do uszkodze\u0144 strukturalnych element\u00f3w budynku.<\/p>\n<p>Dla konstrukcji CLT (Cross-Laminated Timber) kontrola punktu rosy ma swoj\u0105 specyfik\u0119. Drewno, jako materia\u0142 higroskopijny, jest w stanie wch\u0142ania\u0107 i oddawa\u0107 wilgo\u0107, wyst\u0119puj\u0105c jako swoisty bufor. Jednak ta w\u0142a\u015bciwo\u015b\u0107 ma swoje granice. Przy nadmiernej i d\u0142ugotrwa\u0142ej kondensacji w g\u0142\u0119bi paneli CLT, drewno mo\u017ce traci\u0107 swoje charakterystyki wytrzyma\u0142o\u015bciowe, sk\u0142ania\u0107 si\u0119 do zniszczenia biologicznego (gnicia) i deformacji. Projektowanie budynk\u00f3w z CLT wymaga starannej analizy re\u017cimu temperaturowo-wilgotno\u015bciowego, aby zapewni\u0107, \u017ce punkt rosy zawsze b\u0119dzie pozostawa\u0142 poza granicami element\u00f3w strukturalnych lub w zonie, gdzie jego konsekwencje mog\u0105 by\u0107 efektywnie kontrolowane.<\/p>\n<p>Standardy, takie jak DIN 4108-3 w Niemczech, ustalaj\u0105 wymagania dotycz\u0105ce ochrony termicznej i przed wilgoci\u0105 budynk\u00f3w, w tym w zakresie zapobiegania powstawaniu kondensatu. G\u0142\u00f3wna zasada polega na tym, aby warstwa o niskiej przepuszczalno\u015bci pary (paroizolacja) znajdowa\u0142a si\u0119 jak najbli\u017cej ciep\u0142ej strony konstrukcji, a warstwa o wysokiej przepuszczalno\u015bci pary (wiatroizolacja) \u2013 do ch\u0142odnej. Pozwala to parze swobodnie wychodzi\u0107 na zewn\u0105trz, nie gromadz\u0105c si\u0119 wewn\u0105trz \u015bciany. Dla paneli CLT oznacza to wykorzystanie odpowiednich barier parowych z wewn\u0119trznej strony i warstw dyfuzyjnie otwartych z zewn\u0119trznej, co jest podstaw\u0105 dla zdrowego i trwa\u0142ego <a href=\"\/pl\/budowa-paneli-clt\/\">domu CLT<\/a>.<\/p>\n<\/div>\n<\/section>\n<section style=\"margin-top: 20px; padding: 15px; border: 1px solid #66cc66; border-radius: 10px; transition: all 0.3s ease; background-color: var(--koleo-white);\">\n<h2 style=\"color: #000; transition: color 0.3s ease;\">CLT\/SLT JAKO INNOWACYJNA TECHNOLOGIA: ZALETY CIEPLNO-TECHNICZNE I ZARZ\u0104DZANIE WILGOCI\u0104<\/h2>\n<div>\n<p>Technologie drewna klejonego krzy\u017cowo (CLT \u2013 Cross-Laminated Timber) oraz drewna klejonego warstwowo (SLT \u2013 Solid Laminated Timber) zrewolucjonizowa\u0142y podej\u015bcie do budownictwa drewnianego, proponuj\u0105c unikalne w\u0142a\u015bciwo\u015bci cieplno-techniczne i reguluj\u0105ce wilgo\u0107. Panele CLT sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 z kilku warstw drewna, klejonych w taki spos\u00f3b, \u017ce w\u0142\u00f3kna s\u0105siednich warstw s\u0105 rozmieszczone prostopadle do siebie. Nadaje to materia\u0142owi wysok\u0105 wytrzyma\u0142o\u015b\u0107 i stabilno\u015b\u0107 we wszystkich kierunkach, minimalizuj\u0105c deformacje od skurczu i rozszerzania.<\/p>\n<p>Z punktu widzenia kontroli punktu rosy, CLT ma kilka znacz\u0105cych zalet. Po pierwsze, drewno samo w sobie jest materia\u0142em o wzgl\u0119dnie niskim wsp\u00f3\u0142czynniku przewodno\u015bci cieplnej (\u03bb \u2248 0,13 W\/(m\u00b7K) dla gatunk\u00f3w iglastych), zapewniaj\u0105cym dobry op\u00f3r termiczny. Na przyk\u0142ad, panel CLT o grubo\u015bci 100 mm ju\u017c tworzy warto\u015b\u0107 R oko\u0142o 0,77 m\u00b2\u00b7K\/W. W po\u0142\u0105czeniu z efektywnym ociepleniem, \u015bciany zewn\u0119trzne z CLT \u0142atwo osi\u0105gaj\u0105 normatywne wska\u017aniki oporu termicznego, ustalone w Niemczech, kt\u00f3re dla \u015bcian zewn\u0119trznych budynk\u00f3w mieszkalnych zazwyczaj przekraczaj\u0105 4,0 m\u00b2\u00b7K\/W, a dla dom\u00f3w pasywnych mog\u0105 si\u0119ga\u0107 8,0 m\u00b2\u00b7K\/W i wi\u0119cej. Oznacza to, \u017ce gradient temperaturowy wewn\u0105trz konstrukcji b\u0119dzie mniejszy, zmniejszaj\u0105c ryzyko osi\u0105gni\u0119cia punktu rosy.<\/p>\n<p>Po drugie, w\u0142a\u015bciwo\u015bci higroskopijne drewna pozwalaj\u0105 panelom CLT dzia\u0142a\u0107 jako naturalny regulator wilgotno\u015bci. Mog\u0105 wch\u0142ania\u0107 nadmiarow\u0105 wilgo\u0107 z powietrza, gdy jej poziom jest wysoki, i oddawa\u0107 j\u0105, gdy powietrze staje si\u0119 suchsze. Tworzy to bardziej stabilny mikroklimat w pomieszczeniu i zmniejsza szczytowe warto\u015bci wilgotno\u015bci wzgl\u0119dnej, b\u0119d\u0105ce si\u0142\u0105 nap\u0119dow\u0105 dla kondensacji. Jednak wa\u017cne jest zrozumienie, \u017ce to zjawisko buforowe nie jest zamiennikiem odpowiedniej paroizolacji i wentylacji. Efektywno\u015b\u0107 tego bufora jest szczeg\u00f3lnie zauwa\u017calna, gdy wilgo\u0107 przenika do wewn\u0119trznych warstw konstrukcji, pomagaj\u0105c jej r\u00f3wnomiernemu rozprowadzeniu i bezpiecznemu odparowywaniu. Dlatego integracja CLT w pakiet budowlany musi by\u0107 przemy\u015blana z uwzgl\u0119dnieniem oporu dyfuzyjnego wszystkich warstw, aby unikn\u0105\u0107 pu\u0142apki dla wilgoci. Te zasady przedstawione s\u0105 w dokumentach takich jak DGfH (Niemieckie Towarzystwo Bada\u0144 Drewna) oraz standardach Holzbau Deutschland, okre\u015blaj\u0105cych najlepsze praktyki dla budownictwa drewnianego.<\/p>\n<\/div>\n<\/section>\n<section style=\"margin-top: 20px; padding: 15px; border: 1px solid #66cc66; border-radius: 10px; transition: all 0.3s ease; background-color: var(--koleo-white);\">\n<h2 style=\"color: #000; transition: color 0.3s ease;\">W\u0118Z\u0141Y MOCOWANIA: ROZWI\u0104ZANIA ARCHITEKTONICZNE DLA ZAPOBIEGANIA MOSTKOM TERMICZNYM I KONDENSACJI<\/h2>\n<div>\n<p>W\u0119z\u0142y mocowania s\u0105 krytycznymi punktami w ka\u017cdej konstrukcji budowlanej, szczeg\u00f3lnie w kontek\u015bcie kontroli punktu rosy. Cz\u0119sto staj\u0105 si\u0119 'mostkami termicznymi&#8217; (mostkami cieplnymi), gdzie warstwa izolacji termicznej jest przerywana lub jej efektywno\u015b\u0107 znacznie si\u0119 zmniejsza, co prowadzi do lokalnego zmniejszenia temperatury powierzchni i zwi\u0119kszonego ryzyka kondensacji. W budownictwie CLT, gdzie panele \u0142\u0105czone s\u0105 mi\u0119dzy sob\u0105 i z innymi elementami (otwory okienne i drzwiowe, naro\u017cniki, styki \u015bcian i strop\u00f3w), prawid\u0142owe projektowanie i wykonanie w\u0119z\u0142\u00f3w jest gwarancj\u0105 integralno\u015bci ca\u0142ej otoczki termicznej.<\/p>\n<p>Dla konstrukcji CLT typowe w\u0119z\u0142y obejmuj\u0105 po\u0142\u0105czenia '\u015bciana-\u015bciana&#8217;, '\u015bciana-strop&#8217;, '\u015bciana-fundament&#8217; i '\u015bciana-dach&#8217;. W Niemczech, gdzie CLT zyska\u0142 szerokie rozpowszechnienie, opracowane s\u0105 szczeg\u00f3\u0142owe rozwi\u0105zania techniczne dla minimalizacji mostk\u00f3w termicznych. Na przyk\u0142ad, dla po\u0142\u0105cze\u0144 k\u0105towych cz\u0119sto stosowane jest krzy\u017cowe u\u0142o\u017cenie paneli lub dodanie dodatkowej warstwy ocieplenia zewn\u0119trznego, pokrywaj\u0105cej styk. Wa\u017cne jest zapewnienie nieprzerwano\u015bci zewn\u0119trznego obwodu izolacji termicznej. Przy\u0142\u0105czenie okien i drzwi do paneli CLT wymaga wykorzystania specjalnych ram monta\u017cowych lub element\u00f3w ocieplaj\u0105cych, wbudowywanych w otw\u00f3r, zapobiegaj\u0105cych bezpo\u015bredniemu kontaktowi ch\u0142odnego profilu okna z konstrukcj\u0105 no\u015bn\u0105 i zapewniaj\u0105cych hermetyczno\u015b\u0107.<\/p>\n<p>Wykorzystanie wysokiej jako\u015bci materia\u0142\u00f3w uszczelniaj\u0105cych, takich jak ta\u015bmy rozpr\u0119\u017cne, specjalne uszczelniacze i ta\u015bmy paroizolacyjne, jest obowi\u0105zkowe dla ka\u017cdego w\u0119z\u0142a. Standard DIN 4108-7, dotycz\u0105cy powietrzoszczelno\u015bci, podkre\u015bla konieczno\u015b\u0107 hermetyzacji wszystkich styk\u00f3w, aby zapobiec niekontrolowanemu przenikaniu wilgotnego powietrza w g\u0142\u0105b konstrukcji. Nawet niewielkie szczeliny mog\u0105 sta\u0107 si\u0119 kana\u0142ami dla konwekcyjnego przenoszenia wilgoci, co jest znacznie bardziej niebezpieczne ni\u017c dyfuzja. Szczeg\u00f3\u0142owa analiza w\u0119z\u0142\u00f3w mocowania obejmuje r\u00f3wnie\u017c analiz\u0119 p\u00f3l termicznych za pomoc\u0105 oprogramowania (na przyk\u0142ad, WUFI), pozwalaj\u0105cego zwizualizowa\u0107 gradient temperaturowy i okre\u015bli\u0107 potencjalne zony kondensacji jeszcze na etapie projektowania. Dzi\u0119ki takiemu podej\u015bciu, w Niemczech osi\u0105gane s\u0105 imponuj\u0105ce wska\u017aniki efektywno\u015bci termicznej i niezawodno\u015bci, b\u0119d\u0105ce wzorem dla wsp\u00f3\u0142czesnego budownictwa. Zapoznaj si\u0119 z zasadami planowania niezawodnych rozwi\u0105za\u0144 budowlanych na <a href=\"\/pl\/projekt-domu-drewnianego-2\/\">stronie architekta<\/a>.<\/p>\n<\/div>\n<\/section>\n<section style=\"margin-top: 20px; padding: 15px; border: 1px solid #66cc66; border-radius: 10px; transition: all 0.3s ease; background-color: var(--koleo-white);\">\n<h2 style=\"color: #000; transition: color 0.3s ease;\">POWIETRZOSZCZELNO\u015a\u0106 (N50): KLUCZOWY CZYNNIK W ZAPOBIEGANIU SKRYTEJ KONDENSACJI<\/h2>\n<div>\n<p>Powietrzoszczelno\u015b\u0107 konstrukcji obudowy jest jednym z najwa\u017cniejszych wska\u017anik\u00f3w jako\u015bci wsp\u00f3\u0142czesnego budynku, szczeg\u00f3lnie w kontek\u015bcie kontroli punktu rosy. Nieszczelne styki i szczeliny pozwalaj\u0105 ciep\u0142emu, wilgotnemu powietrzu wewn\u0119trznemu przenika\u0107 w g\u0142\u0105b \u015bcian, strop\u00f3w i dachu. Przy kontakcie z ch\u0142odniejszymi warstwami konstrukcji, to powietrze och\u0142adza si\u0119, osi\u0105ga punkt rosy i kondensuje, tworz\u0105c skryt\u0105 kondensacj\u0119.<\/p>\n<p>Wska\u017anik n50 (krotno\u015b\u0107 wymiany powietrza przy ci\u015bnieniu 50 Pa) mierzony jest za pomoc\u0105 'Blower Door Test&#8217; i odzwierciedla obj\u0119to\u015b\u0107 powietrza, przechodz\u0105c\u0105 przez obudow\u0119 budynku za 1 godzin\u0119 przy r\u00f3\u017cnicy ci\u015bnie\u0144 50 Pa, podzielon\u0105 przez obj\u0119to\u015b\u0107 wewn\u0119trzn\u0105 budynku. Im ni\u017csza warto\u015b\u0107 n50, tym bardziej hermetyczny jest budynek. Dla budynk\u00f3w energoefektywnych w Niemczech, wed\u0142ug EnEV (Energieeinsparverordnung), wymagane s\u0105 warto\u015bci n50 nie wy\u017csze ni\u017c 3,0 h\u207b\u00b9 dla budynk\u00f3w bez system\u00f3w wentylacji z rekuperacj\u0105, i nie wy\u017csze ni\u017c 1,5 h\u207b\u00b9 dla budynk\u00f3w z takimi systemami. Dla dom\u00f3w, odpowiadaj\u0105cych standardowi Passive House, n50 musi by\u0107 nie wi\u0119ksze ni\u017c 0,6 h\u207b\u00b9.<\/p>\n<p>W budownictwie CLT osi\u0105gni\u0119cie wysokich wska\u017anik\u00f3w powietrzoszczelno\u015bci jest ca\u0142kowicie realne dzi\u0119ki g\u0119sto\u015bci samych paneli i precyzji ich wykonania na obrabiarkach CNC. Jednak s\u0142abymi miejscami pozostaj\u0105 styki paneli, przy\u0142\u0105czenia blok\u00f3w okiennych i drzwiowych, a tak\u017ce przechodzenie instalacji in\u017cynieryjnych. Efektywna hermetyzacja tych obszar\u00f3w wymaga zastosowania specjalnych ta\u015bm, uszczelniaczy i uszczelek, kt\u00f3re nie tylko zapewniaj\u0105 powietrzoszczelno\u015b\u0107, ale tak\u017ce maj\u0105 okre\u015blon\u0105 przepuszczalno\u015b\u0107 pary, aby unikn\u0105\u0107 pu\u0142apki dla wilgoci. Kontrola powietrzoszczelno\u015bci na r\u00f3\u017cnych etapach budowy, w\u0142\u0105czaj\u0105c po\u015brednie testy Blower Door, jest obowi\u0105zkow\u0105 praktyk\u0105 w Niemczech dla zagwarantowania zgodno\u015bci z wymaganiami projektowymi i zapobiegania skrytej kondensacji. Pozwala to unikn\u0105\u0107 znacznych strat ciep\u0142a przez infiltracj\u0119 i zapewni\u0107 zdrowszy mikroklimat w pomieszczeniu, wspieraj\u0105c optymalny <a href=\"\/pl\/instalacje-techniczne\/system-wentylacji-w-domach-drewnianych\/\">system wentylacji<\/a>.<\/p>\n<\/div>\n<\/section>\n<section style=\"margin-top: 20px; padding: 15px; border: 1px solid #66cc66; border-radius: 10px; transition: all 0.3s ease; background-color: var(--koleo-white);\">\n<h2 style=\"color: #000; transition: color 0.3s ease;\">NIEMIECKIE NORMY BUDOWLANE I ICH WP\u0141YW NA KONTROL\u0118 PUNKTU ROSY<\/h2>\n<div>\n<p>Niemcy s\u0105 liderem w opracowywaniu i wprowadzaniu rygorystycznych norm budowlanych, nakierowanych na efektywno\u015b\u0107 energetyczn\u0105 i trwa\u0142o\u015b\u0107 budynk\u00f3w. Dotyczy to bezpo\u015brednio r\u00f3wnie\u017c kontroli punktu rosy. Kluczowymi dokumentami, reguluj\u0105cymi te zagadnienia, s\u0105 standardy DIN (Deutsches Institut f\u00fcr Normung) oraz przepisy EnEV (Energieeinsparverordnung) \u2013 Rozporz\u0105dzenie o oszcz\u0119dno\u015bci energii. Cho\u0107 EnEV zosta\u0142o zast\u0105pione przez GEG (Geb\u00e4udeenergiegesetz) od 2020 roku, podstawowe zasady pozostaj\u0105 aktualne.<\/p>\n<p>DIN 4108 'Ochrona termiczna i oszcz\u0119dno\u015b\u0107 energii w budynkach&#8217; jest podstawow\u0105 seri\u0105 standard\u00f3w. W szczeg\u00f3lno\u015bci, DIN 4108-3 'Ochrona termiczna i oszcz\u0119dno\u015b\u0107 energii w budynkach \u2013 Cz\u0119\u015b\u0107 3: Ochrona przed wilgoci\u0105 kondensuj\u0105c\u0105 si\u0119 \u2013 Wymagania i metody oblicze\u0144&#8217; dostarcza szczeg\u00f3\u0142owych instrukcji dotycz\u0105cych obliczania ryzyka kondensacji w konstrukcjach wielowarstwowych. Okre\u015bla poj\u0119cia konstrukcji 'dyfuzyjnie otwartej&#8217; i 'dyfuzyjnie zamkni\u0119tej&#8217;, a tak\u017ce ustala minimalne wymagania dotycz\u0105ce paroizolacji i barier parowych, aby zapobiec szkodliwemu gromadzeniu si\u0119 wilgoci. Wed\u0142ug tego standardu, obliczenie pokazuje, gdzie w konstrukcji mo\u017ce powsta\u0107 kondensat i czy b\u0119dzie on wysycha\u0142 w okresie letnim. Dopuszczalna jest nieznaczna ilo\u015b\u0107 kondensatu, je\u015bli ca\u0142kowicie odparowuje do nadej\u015bcia kolejnego sezonu grzewczego.<\/p>\n<p>DIN 4108-7 'Powietrzoszczelno\u015b\u0107 budynk\u00f3w&#8217; uzupe\u0142nia te wymagania, ustalaj\u0105c zasady projektowania i wykonania warstwy powietrzoszczelnej. Szczeg\u00f3\u0142owo opisuje materia\u0142y i techniki, kt\u00f3re nale\u017cy wykorzystywa\u0107 do stworzenia hermetycznej obudowy, i podkre\u015bla znaczenie sta\u0142ej kontroli jako\u015bci na wszystkich etapach budowy. Dla budynk\u00f3w CLT te standardy s\u0105 podstaw\u0105, pozwalaj\u0105c\u0105 projektowa\u0107 konstrukcje, odpowiadaj\u0105ce nie tylko wysokim wymaganiom energetycznym, ale tak\u017ce posiadaj\u0105ce zagwarantowan\u0105 trwa\u0142o\u015b\u0107 dzi\u0119ki efektywnej kontroli wilgoci. Przestrzeganie tych norm nie jest tylko rekomendacj\u0105, a wymogiem prawnym dla wszystkich projekt\u00f3w budowlanych w Niemczech, zapewniaj\u0105cym najwy\u017csz\u0105 jako\u015b\u0107 i niezawodno\u015b\u0107 budynk\u00f3w.<\/p>\n<\/div>\n<\/section>\n<section style=\"margin-top: 20px; padding: 15px; border: 1px solid #66cc66; border-radius: 10px; transition: all 0.3s ease; background-color: var(--koleo-white);\">\n<h2 style=\"color: #000; transition: color 0.3s ease;\">PRAKTYCZNY PRZEWODNIK: ALGORYTM PROJEKTOWANIA KONSTRUKCJI CLT Z UWZGL\u0118DNIENIEM PUNKTU ROSY<\/h2>\n<div>\n<p>Efektywna kontrola punktu rosy w domach CLT wymaga systemowego podej\u015bcia, zaczynaj\u0105c od etapu zamys\u0142u architektonicznego i ko\u0144cz\u0105c na szczeg\u00f3\u0142ach monta\u017cu. Oto praktyczny algorytm, bazuj\u0105cy na najlepszych niemieckich praktykach:<\/p>\n<ol>\n<li><b>Dane wej\u015bciowe i analiza klimatyczna:<\/b> Zbi\u00f3r informacji o re\u017cimie temperaturowo-wilgotno\u015bciowym regionu budowy (temperatury, wilgotno\u015b\u0107 wzgl\u0119dna powietrza wewn\u0105trz i zewn\u0105trz). Uwzgl\u0119dnij warto\u015bci tak \u015brednioroczne, jak i ekstremalne. Dla Niemiec te dane s\u0105 zestandaryzowane i dost\u0119pne.<\/li>\n<li><b>Wyb\u00f3r 'pakietu&#8217; budowlanego:<\/b> Okre\u015blenie sk\u0142adu zewn\u0119trznych konstrukcji obudowy (\u015bciany, dach). Dla dom\u00f3w CLT jest to zazwyczaj panel CLT + ocieplenie (we\u0142na mineralna, PIR, w\u0142\u00f3kno drzewne) + wiatroizolacja\/fasada. Z wewn\u0119trznej strony \u2014 paroizolacja i wyko\u0144czenie wewn\u0119trzne. Ka\u017cda warstwa ma sw\u00f3j wsp\u00f3\u0142czynnik przewodno\u015bci cieplnej (\u03bb) i op\u00f3r przepuszczalno\u015bci pary (warto\u015b\u0107 Sd).<\/li>\n<li><b>Obliczenie cieplno-techniczne (WUFI):<\/b> Przeprowadzenie dynamicznego obliczenia transportu wilgoci i re\u017cimu termicznego za pomoc\u0105 specjalizowanego oprogramowania, na przyk\u0142ad, WUFI (W\u00e4rme- und Feuchtetransport instation\u00e4r \u2013 niestacjonarny transport ciep\u0142a i wilgoci). Pozwala to zwizualizowa\u0107 ruch punktu rosy w ci\u0105gu roku, zidentyfikowa\u0107 zony potencjalnej kondensacji i oceni\u0107 zdolno\u015b\u0107 konstrukcji do wysychania. Obliczenia musz\u0105 potwierdza\u0107, \u017ce jakikolwiek kondensat, kt\u00f3ry mo\u017ce powsta\u0107 zim\u0105, ca\u0142kowicie odparowuje latem, i \u017ce jego ilo\u015b\u0107 nie przekracza dopuszczalnych warto\u015bci.<\/li>\n<li><b>Projektowanie w\u0119z\u0142\u00f3w bez mostk\u00f3w termicznych:<\/b> Szczeg\u00f3\u0142owe rysowanie wszystkich krytycznych w\u0119z\u0142\u00f3w (naro\u017cniki, przyleganie okien\/drzwi, styki paneli, przej\u015bcia \u015bciana-dach, \u015bciana-fundament). Zastosowanie zasad nieprzerwanego obwodu termicznego i ca\u0142kowita likwidacja mostk\u00f3w termicznych. Wykorzystanie element\u00f3w izolacji termicznej do pokrycia przerw. Na przyk\u0142ad, szczeg\u00f3\u0142owe rozwi\u0105zania dotycz\u0105ce <a href=\"\/pl\/trendy-i-design-okien-we-wspolczesnych-domach\/\">designu okien<\/a> i ich integracji.<\/li>\n<li><b>Zapewnienie powietrzoszczelno\u015bci:<\/b> Okre\u015blenie schematu warstwy powietrzoszczelnej (zazwyczaj jest to wewn\u0119trzna strona panelu CLT lub specjalna folia). Wyb\u00f3r wysokiej jako\u015bci ta\u015bm powietrzoszczelnych i uszczelniaczy dla wszystkich styk\u00f3w, przej\u015b\u0107 instalacji i przylega\u0144. Na etapie monta\u017cu \u2013 przeprowadzenie po\u015bredniego testu Blower Door dla wykrycia i usuni\u0119cia defekt\u00f3w.<\/li>\n<li><b>Wentylacja:<\/b> Integracja efektywnego systemu wentylacji, najlepiej z rekuperacj\u0105 ciep\u0142a, pozwalaj\u0105cego kontrolowa\u0107 poziom wilgotno\u015bci powietrza wewn\u0119trznego, nie trac\u0105c ciep\u0142a. Zmniejsza to prawdopodobie\u0144stwo osi\u0105gni\u0119cia punktu rosy na powierzchniach wewn\u0119trznych.<\/li>\n<li><b>Dokumentacja i kontrola:<\/b> Stworzenie szczeg\u00f3\u0142owej dokumentacji projektu, w\u0142\u0105czaj\u0105c rozwi\u0105zania w\u0119z\u0142owe i wymagania dotycz\u0105ce materia\u0142\u00f3w. Realizacja nadzoru autorskiego i technicznego nad przestrzeganiem technologii monta\u017cu. Wykonawczy test Blower Door po zako\u0144czeniu budowy.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Przestrzeganie tego algorytmu gwarantuje trwa\u0142o\u015b\u0107 i wysokie wska\u017aniki eksploatacyjne domu CLT, odpowiadaj\u0105ce najbardziej rygorystycznym standardom europejskim.<\/p>\n<\/div>\n<\/section>\n<section style=\"margin-top: 20px; padding: 15px; border: 1px solid #66cc66; border-radius: 10px; transition: all 0.3s ease; background-color: var(--koleo-white);\">\n<h2 style=\"color: #000; transition: color 0.3s ease;\">UNIKALNE DOWODY I ROZWI\u0104ZANIA IN\u017bYNIERYJNE DLA EFEKTYWNEJ KONTROLI KONDENSACJI<\/h2>\n<div>\n<p>Dla osi\u0105gni\u0119cia wysokich wska\u017anik\u00f3w kontroli punktu rosy w budownictwie CLT stosowane s\u0105 nie tylko standardowe podej\u015bcia, ale tak\u017ce szereg unikalnych rozwi\u0105za\u0144 in\u017cynieryjnych i szczeg\u00f3\u0142owych oblicze\u0144, wykraczaj\u0105cych poza podstawowe wymagania. Jednym z takich dowod\u00f3w efektywno\u015bci jest mo\u017cliwo\u015b\u0107 osi\u0105gni\u0119cia w domach CLT wska\u017anika powietrzoszczelno\u015bci n50 &lt; 0,6 h\u207b\u00b9, b\u0119d\u0105cego wymogiem dla certyfikacji Passive House. Ten wynik, regularnie demonstrowany na obiektach w Niemczech, \u015bwiadczy o wyj\u0105tkowej hermetyczno\u015bci konstrukcji, minimalizuj\u0105cej konwekcyjny transport wilgoci i, w konsekwencji, ryzyko skrytej kondensacji.<\/p>\n<p>Innym wa\u017cnym aspektem jest specyfika pracy z w\u0119z\u0142ami drewnianymi. Na przyk\u0142ad, w typowych po\u0142\u0105czeniach paneli CLT '\u015bciana-\u015bciana&#8217; lub '\u015bciana-dach&#8217; cz\u0119sto wykorzystywana jest technologia po\u0142\u0105cze\u0144 wpustowych lub mocowania na p\u0142ytach metalowych. Dla zapobie\u017cenia mostkom termicznym w takich miejscach, niemieccy in\u017cynierowie opracowali zintegrowane elementy przerywaj\u0105ce mostek termiczny \u2013 tonkie, lecz wytrzyma\u0142e przek\u0142adki o niskim wsp\u00f3\u0142czynniku przewodno\u015bci cieplnej, wk\u0142adane mi\u0119dzy po\u0142\u0105czenia metalowe i elementy drewniane. Te przek\u0142adki mog\u0105 by\u0107 wykonane z wysokowytrzyma\u0142ego plastiku, \u017cywic fenolowych lub prasowanego drewna, i istotnie zmniejszaj\u0105 liniowe straty termiczne przez mocowania metalowe.<\/p>\n<p>Ponadto, dla trwa\u0142o\u015bci i zapobie\u017cenia gromadzeniu si\u0119 wilgoci wewn\u0105trz \u015bcian, dla dom\u00f3w CLT cz\u0119sto stosowany jest 'dyfuzyjnie otwarty&#8217; fasadowy 'pakiet&#8217;. Oznacza to, \u017ce warstwy zewn\u0119trzne (na przyk\u0142ad, membrana wiatroochronna i fasada wentylowana) maj\u0105 wysok\u0105 przepuszczalno\u015b\u0107 pary (Sd &lt; 0,3 m), pozwalaj\u0105c jakiejkolwiek przypadkowej wilgoci, kt\u00f3ra dosta\u0142a si\u0119 do konstrukcji, \u0142atwo odparowywa\u0107 na zewn\u0105trz. Podczas gdy wewn\u0119trzna warstwa paroizolacji ma wysoki op\u00f3r dyfuzji (Sd &gt; 10 m). Tworzy to 'gradient przepuszczalno\u015bci pary&#8217; od wewn\u0119trznej (ciep\u0142ej) do zewn\u0119trznej (ch\u0142odnej) strony, gwarantuj\u0105c, \u017ce wilgo\u0107 zawsze b\u0119dzie si\u0119 przemieszcza\u0107 do wyj\u015bcia. Takie rozwi\u0105zania wsparte s\u0105 wieloletnimi badaniami Instytutu Fizyki Budowlanej Fraunhofer IBP w Niemczech, dostarczaj\u0105cego wiarygodne dane do projektowania i certyfikacji.<\/p>\n<\/div>\n<\/section>\n<section style=\"margin-top: 30px;\">\n<h2 style=\"color: #40bf40; transition: all 0.3s ease;\">FAQ<\/h2>\n<details style=\"margin-bottom: 10px; padding: 10px; border: 1px solid var(--koleo-green-100); border-radius: 8px; transition: all 0.3s ease; background-color: var(--koleo-green-50);\">\n<summary style=\"cursor: pointer; font-weight: bold; transition: color 0.3s ease;\">Co to jest punkt rosy i czemu jest wa\u017cny dla dom\u00f3w CLT?<\/summary>\n<div>Punkt rosy \u2013 to temperatura, przy kt\u00f3rej para wodna w powietrzu zaczyna kondensowa\u0107. Dla dom\u00f3w CLT jest to krytyczne, poniewa\u017c drewno mo\u017ce wch\u0142ania\u0107 wilgo\u0107. Niekontrolowana kondensacja w konstrukcjach z CLT prowadzi do zmniejszenia izolacji termicznej, powstania ple\u015bni, gnicia i deformacji element\u00f3w drewnianych, co skraca okres \u017cywotno\u015bci budynku.<\/div>\n<\/details>\n<details style=\"margin-bottom: 10px; padding: 10px; border: 1px solid var(--koleo-green-100); border-radius: 8px; transition: all 0.3s ease; background-color: var(--koleo-green-50);\">\n<summary style=\"cursor: pointer; font-weight: bold; transition: color 0.3s ease;\">Jak technologia CLT\/SLT przyczynia si\u0119 do kontroli wilgotno\u015bci?<\/summary>\n<div>Panele CLT maj\u0105 w\u0142a\u015bciwo\u015bci higroskopijne, pozwalaj\u0105ce im dzia\u0142a\u0107 jako naturalny bufor wilgotno\u015bci, wch\u0142aniaj\u0105c i oddaj\u0105c wilgo\u0107, podtrzymuj\u0105c stabilny mikroklimat. Ponadto, samo drewno jest dobrym izolatorem termicznym, co zmniejsza prawdopodobie\u0144stwo och\u0142odzenia warstw wewn\u0119trznych do punktu rosy.<\/div>\n<\/details>\n<details style=\"margin-bottom: 10px; padding: 10px; border: 1px solid var(--koleo-green-100); border-radius: 8px; transition: all 0.3s ease; background-color: var(--koleo-green-50);\">\n<summary style=\"cursor: pointer; font-weight: bold; transition: color 0.3s ease;\">Jaka jest rola w\u0119z\u0142\u00f3w mocowania w kontroli punktu rosy?<\/summary>\n<div>W\u0119z\u0142y mocowania s\u0105 potencjalnymi mostkami termicznymi, gdzie warstwa izolacji termicznej jest przerywana, tworz\u0105c ch\u0142odne zony. Prawid\u0142owe projektowanie w\u0119z\u0142\u00f3w z zastosowaniem element\u00f3w przerywaj\u0105cych mostek termiczny i uszczelniaczy jest decyduj\u0105ce dla zapobie\u017cenia lokalnej kondensacji i zapewnienia nieprzerwano\u015bci otoczki termicznej.<\/div>\n<\/details>\n<details style=\"margin-bottom: 10px; padding: 10px; border: 1px solid var(--koleo-green-100); border-radius: 8px; transition: all 0.3s ease; background-color: var(--koleo-green-50);\">\n<summary style=\"cursor: pointer; font-weight: bold; transition: color 0.3s ease;\">Co to jest n50 i jak jest zwi\u0105zane z kontrol\u0105 punktu rosy w Niemczech?<\/summary>\n<div>n50 \u2013 to wska\u017anik powietrzoszczelno\u015bci budynku, mierzony za pomoc\u0105 testu Blower Door. Niska warto\u015b\u0107 n50 (na przyk\u0142ad, &lt; 0,6 h\u207b\u00b9 dla Passive House w Niemczech) oznacza wysok\u0105 hermetyczno\u015b\u0107 budynku. Jest to krytycznie wa\u017cne, poniewa\u017c brak hermetyczno\u015bci pozwala wilgotnemu powietrzu przenika\u0107 do konstrukcji i kondensowa\u0107, co jest g\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 skrytej kondensacji.<\/div>\n<\/details>\n<details style=\"margin-bottom: 10px; padding: 10px; border: 1px solid var(--koleo-green-100); border-radius: 8px; transition: all 0.3s ease; background-color: var(--koleo-green-50);\">\n<summary style=\"cursor: pointer; font-weight: bold; transition: color 0.3s ease;\">Jakie niemieckie standardy reguluj\u0105 kontrol\u0119 punktu rosy?<\/summary>\n<div>W Niemczech kontrol\u0119 punktu rosy reguluj\u0105 seria standard\u00f3w DIN, w tym DIN 4108-3 (ochrona przed kondensacj\u0105 i metody obliczania transportu wilgoci) oraz DIN 4108-7 (wymagania dotycz\u0105ce powietrzoszczelno\u015bci). Te normy zapewniaj\u0105 trwa\u0142o\u015b\u0107 i efektywno\u015b\u0107 energetyczn\u0105 budynk\u00f3w poprzez zapobieganie szkodliwej kondensacji.<\/div>\n<\/details>\n<details style=\"margin-bottom: 10px; padding: 10px; border: 1px solid var(--koleo-green-100); border-radius: 8px; transition: all 0.3s ease; background-color: var(--koleo-green-50);\">\n<summary style=\"cursor: pointer; font-weight: bold; transition: color 0.3s ease;\">Czy dom CLT mo\u017ce by\u0107 'dyfuzyjnie otwarty&#8217;?<\/summary>\n<div>Tak, domy CLT mog\u0105 by\u0107 zaprojektowane jako 'dyfuzyjnie otwarte&#8217; z zewn\u0119trznej strony. Oznacza to, \u017ce warstwy zewn\u0119trzne konstrukcji maj\u0105 wysok\u0105 przepuszczalno\u015b\u0107 pary, pozwalaj\u0105c jakiejkolwiek wilgoci, kt\u00f3ra przypadkowo dosta\u0142a si\u0119 do wewn\u0105trz, swobodnie odparowywa\u0107 na zewn\u0105trz, podczas gdy wewn\u0119trzna warstwa paroizolacji zapobiega przenikaniu wilgoci z pomieszczenia.<\/div>\n<\/details>\n<\/section>\n<section style=\"margin-top: 30px;\">\n<h2 style=\"color: #40bf40; transition: all 0.3s ease;\">Glossary<\/h2>\n<ul style=\"list-style: none; padding-left: 0;\">\n<li style=\"margin-bottom: 10px; padding: 10px; border: 1px solid var(--koleo-green-100); border-radius: 8px; background-color: var(--koleo-green-50); transition: all 0.3s ease;\">          <strong style=\"color: #000;\">Punkt rosy:<\/strong> Temperatura, przy kt\u00f3rej powietrze staje si\u0119 nasycone par\u0105 wodn\u0105 i zaczyna si\u0119 proces jej kondensacji, czyli przej\u015bcie wody gazowej w faz\u0119 ciek\u0142\u0105.<\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 10px; padding: 10px; border: 1px solid var(--koleo-green-100); border-radius: 8px; background-color: var(--koleo-green-50); transition: all 0.3s ease;\">          <strong style=\"color: #000;\">CLT (Cross-Laminated Timber):<\/strong> Drewno klejone krzy\u017cowo \u2013 innowacyjny materia\u0142 budowlany, sk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 z kilku warstw lameli drewnianych, klejonych w taki spos\u00f3b, \u017ce w\u0142\u00f3kna s\u0105siednich warstw s\u0105 rozmieszczone prostopadle do siebie, co zapewnia wysok\u0105 wytrzyma\u0142o\u015b\u0107 i stabilno\u015b\u0107.<\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 10px; padding: 10px; border: 1px solid var(--koleo-green-100); border-radius: 8px; background-color: var(--koleo-green-50); transition: all 0.3s ease;\">          <strong style=\"color: #000;\">n50 (powietrzoszczelno\u015b\u0107):<\/strong> Wska\u017anik krotno\u015bci wymiany powietrza budynku przy ci\u015bnieniu 50 Pa (mierzony 'Blower Door Test&#8217;), odzwierciedlaj\u0105cy poziom hermetyczno\u015bci obudowy budynku. Niska warto\u015b\u0107 n50 wskazuje na wysok\u0105 powietrzoszczelno\u015b\u0107.<\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 10px; padding: 10px; border: 1px solid var(--koleo-green-100); border-radius: 8px; background-color: var(--koleo-green-50); transition: all 0.3s ease;\">          <strong style=\"color: #000;\">Mostek termiczny (mostek cieplny):<\/strong> Obszar w konstrukcji obudowy o zwi\u0119kszonej przewodno\u015bci cieplnej, gdzie zachodzi lokalne zmniejszenie temperatury powierzchni i znacznie wzrastaj\u0105 straty ciep\u0142a. Cz\u0119sto jest miejscem potencjalnej kondensacji.<\/li>\n<li style=\"margin-bottom: 10px; padding: 10px; border: 1px solid var(--koleo-green-100); border-radius: 8px; background-color: var(--koleo-green-50); transition: all 0.3s ease;\">          <strong style=\"color: #000;\">Warto\u015b\u0107 Sd (Op\u00f3r przepuszczalno\u015bci pary):<\/strong> R\u00f3wnowa\u017cna grubo\u015b\u0107 dyfuzji powietrza, pokazuj\u0105ca, w jakim stopniu materia\u0142 przeszkadza przenikaniu pary wodnej. Wysoka warto\u015b\u0107 Sd wskazuje na nisk\u0105 przepuszczalno\u015b\u0107 pary (paroizolacja), niska \u2013 na wysok\u0105 (materia\u0142 dyfuzyjnie otwarty).<\/li>\n<\/ul>\n<\/section>\n<\/section>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; KONTROLA PUNKTU ROSY W DOMACH CLT OD W\u0118Z\u0141\u00d3W MOCOWANIA DO POWIETRZOSZCZELNO\u015aCI WED\u0141UG EUROPEJSKICH STANDARD\u00d3W Kontrola punktu rosy jest jednym z krytycznych aspekt\u00f3w zapewnienia trwa\u0142o\u015bci i niezawodno\u015bci eksploatacyjnej wsp\u00f3\u0142czesnych budynk\u00f3w. Niedocenianie tego zjawiska fizycznego prowadzi do nieodwracalnych zniszcze\u0144 konstrukcji budowlanych, zmniejszenia w\u0142a\u015bciwo\u015bci izolacyjnych materia\u0142\u00f3w, a tak\u017ce powstania niekorzystnego mikroklimatu w pomieszczeniach. W tym artykule skoncentrujemy [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":69100,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"default","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"set","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[203],"tags":[198],"class_list":["post-81365","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-klimatychnyy-inzhynirynh","tag-content_uploader"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/koleo.com.ua\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/81365","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/koleo.com.ua\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/koleo.com.ua\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/koleo.com.ua\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/koleo.com.ua\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=81365"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/koleo.com.ua\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/81365\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":81367,"href":"https:\/\/koleo.com.ua\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/81365\/revisions\/81367"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/koleo.com.ua\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/69100"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/koleo.com.ua\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=81365"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/koleo.com.ua\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=81365"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/koleo.com.ua\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=81365"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}